Categorie: architectuur

De stad Utrecht is rijk aan schitterende voorbeelden van architectuur in vele stijlen, van middeleeuwse Godshuizen tot aan grote hoogtepunten uit de vorige eeuw. De Domtoren kent iedereen, maar ook het stadskasteel Oudaen, het Rietveld Schröderhuis, het Muziekcentrum Tivoli-Vredenburg, het hoofdkantoor van de Rabobank, het Academiegebouw en natuurlijk het voormalig Hoofdpostkantoor aan de Neude. Utrecht kent een gevarieerde geschiedenis waarbij de architectuur een belangrijke rol speelde.

In de jaren tachtig woonde ik op een zolderappartement in de binnenstad van Utrecht. Het was een pand uit 1762 en daarmee het oudste winkelpand van Utrecht. Toen ik er woonde was er een banketbakkerij in gevestigd, de heerlijke speculaaslucht tijdens de feestdagen in december zijn voor mij een zoete herinnering. De winkel had een zeldzaam achttiende-eeuws interieur. Op de muur van de verdieping is het symbool van de Utrechtse Universiteit te vinden met de tekst ‘SOL JUSTITIAE ILLUSTRA NOS’ (zon van gerechtigheid, verlicht ons). Samen met zegel en de rondgaande tekst ‘AMICORUM CONSENSUS VIRTUEM ALIT GAUDIUMQUE’ (eenstemmigheid van vrienden voedt vastberadenheid en vreugde), en het jaartal 1876 is dit het wapen van de Utrechtse studentenvereniging. Dit is in 1876 aangebracht, toen de bakkerij ‘hofleverancier’ werd voor de studenten.

We leven nu alweer een aantal jaren in een economische crisis welke onder meer ontstaan is uit gesjoemel met hypotheken en kredieten door de banken. Door de geschiedenis heen zie je vaak dat er van dit soort mindere periodes zijn. Begin 1900 heerste ook een crisis, waardoor minder daadkrachtige mensen tevreden moesten zijn met eentonig gebouwde woningen. Ondanks dat, waren er in die tijd architecten die mooi werk maakten. Een voorbeeld is de Amsterdamse school die zich kenmerkt door prachtige gevels. Het metselwerk van deze gevels is voor mij een gewild object om te fotograferen. In Utrecht Oost heb je ook zo’n wijk waar dit soort huizen staan, niet alleen het fotograferen daarvan is leuk, maar ook het wandelen door deze straten geeft voldoening. Een hele leuke manier om je hoofd leeg te maken.

In Utrecht wordt altijd gebouwd, het is een continue proces, waarmee veel geld is gemoeid. Ik heb wel eens het idee dat Utrecht een proeftuin voor architecten is. Het winkelcentrum Hoog Catharijne, dat stamt uit de eind jaren zestig en begin jaren zeventig, gaat nu weer op de schop. Het winkelcentrum wordt vernieuwd. Een onderdeel daarvan is het nieuwe muziekcentrum Tivoli Vredenburg. Een gewaagd, en in mijn ogen, niet passend gebouw als onderdeel van de binnenstad van Utrecht. Wat mij betreft was het een mooi object geweest voor Rotterdam, daar zou het beter passen en denk ik meer tot zijn recht komen.

Onlangs was in ik Bernkastel-Kues aan de Moezel in Duitsland. De binnenstad wemelt van huizen met houten vakwerkgevels. Ik heb daar één van de smalste huizen van Europa gezien. Het lijkt alsof het topzware huis wil omvallen, en ons bedreigt met een niet kloppend perspectief. Dit komt omdat de bovenverdiepingen aan beide kanten overhangend zijn. Anton Pieck zou het ontworpen kunnen hebben. Dit huis is gebouwd in 1416 als oud wijnbouwers huis in de stijl van de Moezelstreek.

Vorige jaar reed er soms een jonge architect met mij mee als ik naar huis ging na een training iaido. Samen spraken we over fotografie en architectuur. Hij zei een keer tegen mij dat ik niet naar huizen keek, maar dat ik een lezende kijker was. Volgens hem zocht ik naar verbanden in de bouwwerken en hoe er patronen in gevels zaten. Kozijnen zijn er niet alleen om het glaswerk vast te houden, maar ook een onderdeel van een lijnenspel.

To me, photography is an art of observation. It’s about finding something interesting in an ordinary place… I’ve found it has little to do with the things you see and everything to do with the way you see them. (Elliott Erwitt)

(Foto’s genomen in Utrecht en Bernkastel-Kues)

architectuur Utrecht

Reacties gesloten