Tag: straat

Al heel wat jaren maak ik met heel veel plezier foto’s. Zo nu en dan volg ik een cursus of een workshop om bij te leren en inspiratie op te doen. De laatste cursus die ik heb gevolgd was weer een basiscursus fotografie bij de school voor fotografie in Utrecht. Voor het eerst leerde ik daar anders te kijken naar foto’s; zoals, waar komt het licht vandaan, hoe zit de compositie in elkaar en is de foto onderdeel van een serie of reportage? Ook werden de technieken behandeld zoals het gebruik van diafragma, sluitertijden en ISO en wat dat met foto’s doet. Ondanks dat deze technieken mij wel bekend zijn was het een hele goede herhaling, vooral omdat er ook een samenhang is tussen de technieken.

Een aantal zaterdagen was ik daar op school en maakte kennis met jonge fotografen die, net zo als ik, er heel veel plezier in hadden om de wereld op de plaat te zetten. Ieder deed dit op zijn of haar manier. Het was eigenlijk voor mij de eerste keer dat ik met andere fotografen in gesprek kwam over de foto’s die zij maakten en ook over de foto’s die ik maakte. Deze gesprekken waren heel interessant omdat je dan ontdekt dat je foto’s maakt volgens een (eigen) stijl. Daar waren we met z’n allen wel van overtuigd. Ondanks dat we vaak niet dezelfde beoordeling hadden over de foto’s die we moesten maken, ging je juist door die beoordelingen ook anders kijken naar foto’s. Fotografie is een geweldig sterk middel om ideeën en situaties uit te drukken. Ze spreekt mensen aan die wellicht net de andere kant hadden opgekeken of van die situatie een andere indruk hadden gekregen. Het weten hoe je een foto moet maken is veel belangrijker dan de kennis die je hebt hoe je een fotocamera moet gebruiken.

  • Utrecht Janskerhof

Voor mij is fotografie een middel om heerlijk in mijn eentje door het oude Utrecht te dwalen en deze levende stad en haar mensen op mijn manier te zien en te fotograferen. Een aantal jaren terug ging ik met een groepje mensen fotograferen. We zochten een mooie plek en we gingen er op uit. We hadden een (geheime) facebook groep waarin we de foto’s deelden en commentaar gaven. Een mooie tijd was dat en ik heb veel geleerd, alleen op het eind was het niet meer uitdagend genoeg voor mij en stapte ik uit deze groep.

Fotografie is een soort magie, je toont je fotowerk aan anderen en dan hoop je dat zij het onderwerp en verhaal net zo zien als jij dat zag en dat moment hebt gevangen in een foto alsof de situatie is bevroren. In feite leg je je zelf in een foto en dat kan direct zichtbaar zijn maar het kan ook een gevoel oproepen. Ik houd van geschiedenis en zoek daarin de reden waarom dingen zijn zoals ze nu zijn, maar ook hoe de wereld en maatschappij van nu in elkaar zit. Een foto is een momentopname van het heden wat langzaam verzand in het verleden. Als fotograaf spreek je een taal met je foto’s. Zoveel fotografen, zoveel talen en dialecten en het is maar net de vraag of de kijker dezelfde taal spreekt en begrijpt.

De mens heeft een behoefte om gevoelens uit te spreken en te delen, en met fotografie kan dat zeer goed. Een foto kan een krachtig wapen zijn. Laatst heb ik de expositie bezocht van de “Zilveren Camera 2018” in Hilversum. Indrukwekkend hoe hard foto’s kunnen zijn. Er waren er veel te zien,  deze winnende foto’s zijn de rode draad van 2018. Allemaal foto-momenten van het toenmalige heden, die nu herinneringen oproepen van emotie. De meeste foto’s die te zien waren, waren die van kwetsbare mensen, zoals bejaarde vrouwen die als jonge meisjes dwangarbeid moesten verrichten in de kloosterorde Zusters van de Goede Herder. Maar ook een foto van een angstige Astrid Holleerder en een reportage van patiënten van het failliete Medisch Centrum Slotervaart, die verhuisd moesten worden naar een ander ziekenhuis. De expositie was de moeite waard en een bron van inspiratie.

Foto’s maken lijkt makkelijk, zeker met smartphones, maar om er kunst van te maken is wel een dingetje. Niemand maakt dezelfde foto, niet alleen de plek waar je staat of  de lichtval die er dan is bepaald de foto, maar nog veel meer het moment van maken van de opname, en dat heeft te maken met gevoel. Je vindt dan dat moment en die situatie fotogeniek.

What I like about photographs is that they capture a moment that’s gone forever, impossible to reproduce.
(Karl Lagerfeld)

Je foto’s krijgen zeggingskracht als je maar vaak genoeg fotografeert, maar ook als je kijkt naar foto’s die anderen hebben gemaakt. Zoek mensen om je heen waar je mee kan discussiëren over foto’s en vooral over het gevoel dat daar bij hebt. Ook het moment waarop je de foto hebt gemaakt is van belang, deed je het stiekem om de spontaniteit te behouden, of deed je het opvallend zodat mensen op je reageren. De camera is een instrument dat mensen leert te kijken zonder de camera.

Fotografie is voor mij de kunst van het kijken in een kadertje. Het gaat er om iets interessants vinden in een gewone omgeving zoals op straat. Ik denk dat de dingen die je ziet er weinig toe doen maar dat alles draait om de manier waarop je ze bekijkt. Ook frissen foto’s je geheugen op, niets mooiers dan om je oude werk te zien.

beelden fotografie leven Utrecht

Regelmatig zie en hoor ik in Utrecht straatmuzikanten. Ze zijn voor mij altijd een gewild onderwerp om te fotograferen. De eerste straatmuzikant die ik op de plaat zette was een man die prachtige Ierse muziek zong. Hij begeleidde zijn zang met de gitaar. Soms vraag ik mij weleens af wat zo iemand nu bezield om op straat muziek te maken. Sommigen verdienen er veel geld mee, anderen zien het als een bijverdienste. Zo ken ik iemand die daarmee een gedeelte van zijn studie bekostigde. Ze kunnen mij ook weleens irriteren, muzikanten die alleen maar hetzelfde spelen. Zo heb je in Zeist een man die op de accordeon bekende melodieën probeert te spelen. Het is niet mooi wat hij speelt, het ritme klopt niet en hij blijft dit maar eindeloos herhalen. Kan mij heel goed voorstellen dat dit gebrek aan variatie ook irritatie opwekt bij de winkeliers. Maar er is ook mooie muziek te horen. In Bern (Zwitserland) heb ik genoten van vioolmuziek op straat. Daar bleef ik voor stilstaan en ik gooide graag wat geld in de vioolkoffer.

Wat je terug ziet komen in het straatbeeld zijn de draaiorgels. In mijn jeugd had je veel van deze straatinstrumenten en werden ze nog met de hand gedraaid. Tegenwoordig gaat dat met een motortje. Straatorgelmuziek is een plezierige herrie die thuishoort bij het Hollandse straatbeeld samen met de daarbij behorende orgelmannen die met hun ritmische koperengeldbakjes komen bedelen om geld. Ik vind het nog steeds interessant om te kijken hoe zo’n orgel werkt, zoals het draaiorgelboek. Een zigzag gevouwen boek van stevig karton waarin gaten zijn gemaakt. Het draaiorgelboek bedient via de luchtstroom door de gaten de luchttoevoer naar de pijpen van het draaiorgel. Eigenlijk een stukje automatisering uit een ver verleden.

Muziek in de openbare ruimte is in Utrecht bijna niet weg te denken. Een zeer populaire plek is de poort onder de Domtoren, een mooie trechter ten opzichte van het Domplein die verdragende akoestiek teweeg brengt. Ik heb daar een keer staan luisteren naar een groep muzikanten uit Bulgarije. Het waren Roma’s die met veel elan werken van Bach en Vivaldi ten gehore brachten. Een violist, en cellist, hoornblazer en een accordeonist maakten prachtige muziek waar veel belangstelling voor was.
Tijdens een huwelijk van een goede vriend en vriendin speelde iemand doedelzak. Dat gaf een geweldig geluid dat door merg en been ging. Ik kan mij dan ook heel goed voorstellen wat dit instrument teweeg kon brengen op het slagveld bij de vijand.

Muziek kan vermaak zijn in allerlei vormen en stijlen. Ik denk aan klassiek, country, jazz, rap, hiphop, dance, latin en nog veel meer. Muziek kan lekker in het oor liggen en je opzwepen. In de jaren tachtig bezocht ik regelmatig op de zaterdagmiddag de gratis orgelconcerten in de Buurkerk aan de Steenweg in Utrecht. (Grappig, daar is nu het Museum van Speeldoos tot Pierement gevestigd.) Bij deze concerten heb ik de orgelconcerten van Händel leren kennen en waarderen. Deze muziek ontroerde mij en vaak kreeg ik kippenvel.

Muziek is in het leven niet weg te denken en muziek hoort zeker thuis op straat.

(Foto’s zijn genomen in Bern, Utrecht en Amsterdam.)

muziek straat

Reacties gesloten